آزمون تئوری و عملی گواهینامه آلمان: تفاوت‌ها و مراحل
برای گرفتن گواهینامه آلمان دو آزمون جدا می‌دهی، یکی بعد از دیگری: اول آزمون تئوری و بعد آزمون عملی. بیشتر کسانی که تازه می‌آیند این دو را با «کلاس تئوری» قاطی می‌کنند. این صفحه فرق آن‌ها، ترتیب، هزینه و مهلت‌ها را برای کلاس B (ماشین) می‌گوید.
آزمون تئوری (Theorieprüfung) یک امتحان کتبی روی رایانه یا تبلت است. ۳۰ سوال درباره‌ی قوانین رانندگی، علائم و رفتار درست در جاده می‌پرسند و اگر حداکثر ۱۰ امتیاز خطا بیاوری قبول می‌شوی. آزمون را TÜV یا DEKRA برگزار می‌کند، نه آموزشگاه.
کلاس تئوری (Theorieunterricht) درس‌های آموزشگاه رانندگی است، نه آزمون. هر جلسه ۹۰ دقیقه است (Doppelstunde) و برای کلاس B در مجموع ۱۴ جلسه لازم است: ۱۲ جلسه مطالب پایه و ۲ جلسه مخصوص کلاس B. وقتی آموزش را گذراندی، آموزشگاه تأییدیه می‌دهد و با آن برای آزمون تئوری ثبت‌نام می‌کنی.
یک نگاه: تئوری در برابر عملی
| آزمون تئوری | آزمون عملی | |
|---|---|---|
| چیست | سوال‌های کتبی روی رایانه یا تبلت | رانندگی واقعی با بازرس، معمولاً در ماشین آموزشگاه |
| برگزارکننده | TÜV یا DEKRA | TÜV یا DEKRA |
| حجم | ۳۰ سوال (۲۰ پایه + ۱۰ مخصوص کلاس B) | دست‌کم ۵۵ دقیقه که دست‌کم ۳۰ دقیقه‌اش رانندگی است |
| مدت | قانون زمان مشخصی ندارد؛ TÜV NORD حدود ۳۰ تا ۴۵ دقیقه می‌نویسد | دست‌کم ۵۵ دقیقه |
| هزینه‌ی رسمی | حدود ۲۲ تا ۲۵ یورو | حدود ۱۱۷ تا ۱۳۰ یورو |
| زبان | آلمانی یا ۱۴ زبان خارجی؛ فارسی و دری نیستند | آلمانی (طبق ADAC) |
| اگر رد شوی | آزمون را کامل دوباره می‌دهی، معمولاً دست‌کم ۲ هفته بعد | معمولاً دست‌کم ۲ هفته بعد |
کلاس تئوری، با جزئیات
کلاس تئوری برای کلاس B اجباری است: دست‌کم ۱۲ جلسه‌ی ۹۰ دقیقه‌ای مطالب پایه (Grundstoff) و ۲ جلسه‌ی ۹۰ دقیقه‌ای مخصوص کلاس B (Zusatzstoff). آیین‌نامه‌ی آموزش اجازه می‌دهد جلسه‌ها به واحدهای ۴۵ دقیقه‌ای هم تقسیم شوند. برای ثبت‌نام در آزمون تئوری باید تأییدیه‌ی آموزشگاه را داشته باشی که نباید از دو سال قدیمی‌تر باشد.
کابینه‌ی دولت آلمان ۱۰ ژوئن ۲۰۲۶ طرحی تصویب کرد که طبق آن حضور در کلاس تئوری اجباری نمی‌ماند و دانش را می‌شود حتی با اپ یاد گرفت. طرح همچنین سیستم امتیازدهی آزمون تئوری را ساده و فهرست سوال‌ها را کوچک‌تر می‌کند. اولین خوانش آن در بوندستاگ ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶ بود و هنوز اجرا نشده است.
آزمون تئوری، قدم به قدم
- ۱. ثبت‌نام: معمولاً آموزشگاه وقت آزمون را می‌گیرد. زبان آزمون را هنگام ثبت‌نام انتخاب می‌کنی و مرکز آزمون باید آن را تأیید کند (طبق TÜV NORD).Anmeldung und Sprache
- ۲. سوال‌ها: ۳۰ سوال. هر سوال بین ۲ تا ۵ امتیاز دارد که در صورت اشتباه به‌عنوان امتیاز خطا حساب می‌شود. مجموع امتیاز همه‌ی سوال‌ها ۱۱۰ است.30 Fragen, 2–5 Punkte
- ۳. قبولی: حداکثر ۱۰ امتیاز خطا مجاز است. ولی اگر دو سوال ۵ امتیازی را غلط جواب بدهی، رد می‌شوی، حتی اگر جمع خطاها دقیقاً ۱۰ باشد.Max. 10 Fehlerpunkte, nicht zwei 5-Punkte-Fragen falsch
- ۴. رد شدن: آزمون را کامل دوباره می‌دهی، نه فقط سوال‌های غلط را. هزینه‌ی آزمون و معرفی دوباره پرداخت می‌شود.Vollständige Wiederholung
درباره‌ی زبان: آیین‌نامه فارسی و دری را نام نبرده است. مترجم هم در آزمون تئوری پیش‌بینی نشده و فقط مترجم زبان اشاره برای ناشنوایان پذیرفته می‌شود. داوطلب می‌تواند پشتیبانی صوتی آلمانی را با هدفون بگیرد؛ پیش از ثبت‌نام از آموزشگاه بپرس. جزئیات وضعیت زبان فارسی در راهنمای «آیا آزمون تئوری گواهینامه‌ی آلمان به فارسی برگزار می‌شود؟» است.
آزمون عملی
آزمون عملی همیشه بعد از قبولی در آزمون تئوری است؛ نمی‌شود برعکس. بازرس رسمی TÜV یا DEKRA تو را داخل و بیرون شهر در جاده‌ی واقعی می‌برد. طبق Anlage 7 FeV این آزمون برای کلاس B دست‌کم ۵۵ دقیقه طول می‌کشد که دست‌کم ۳۰ دقیقه‌اش زمان رانندگی است؛ بقیه برای کنترل ماشین، تمرین‌های پایه و مقدمات است.
پیش از آزمون عملی باید رانندگی‌های ویژه‌ی اجباری را گذرانده باشی: ۱۲ جلسه‌ی ۴۵ دقیقه‌ای، شامل ۵ جاده‌ی بیرون شهر، ۴ اتوبان و ۳ در تاریکی یا گرگ‌ومیش. جلسه‌های رانندگی معمولی حداقل قانونی ندارند و به مهارتت بستگی دارند. درباره‌ی مترجم در آزمون عملی قاعده‌ی روشنی پیدا نکردیم؛ ADAC می‌نویسد این آزمون فقط به آلمانی انجام می‌شود، پس از آموزشگاه و TÜV یا DEKRA بپرس.
ترتیب و مهلت‌ها
- ترتیب: آزمون عملی را فقط بعد از قبولی در آزمون تئوری می‌توانی بدهی.§ 17 FeV
- اعتبار: بعد از قبولی در تئوری، ۱۲ ماه وقت داری آزمون عملی را بدهی. بعد از آن آزمون تئوری از اعتبار می‌افتد و باید دوباره آن را بدهی.§ 18 Abs. 2 FeV
- تکرار: آزمون ردشده را معمولاً دست‌کم ۲ هفته بعد می‌توانی تکرار کنی.§ 18 Abs. 1 FeV
- سن: آزمون تئوری را زودتر از ۳ ماه و آزمون عملی را زودتر از ۱ ماه پیش از رسیدن به حداقل سن نمی‌توانی بدهی.§ 16, § 17 FeV
- کل مدت: فاصله‌ی آزمون عملی تا گرفتن گواهینامه نباید از ۲ سال بیشتر شود، وگرنه کل آزمون از اعتبار می‌افتد.§ 18 Abs. 2 FeV
هزینه‌ی آزمون‌ها
| مورد | مبلغ تقریبی |
|---|---|
| آزمون تئوری (هزینه‌ی TÜV/DEKRA) | حدود ۲۲ تا ۲۵ یورو |
| آزمون عملی (هزینه‌ی TÜV/DEKRA) | حدود ۱۱۷ تا ۱۳۰ یورو |
| هزینه‌ی معرفی به آزمون در آموزشگاه | تئوری ۶۰ تا ۱۴۰، عملی ۱۶۰ تا ۳۰۰ یورو |
به گفته‌ی ACE، هزینه‌ی TÜV یا DEKRA برای هر دو آزمون روی هم تا ۱۵۵ یورو است. TÜV NORD هزینه‌ی آزمون تئوری را ۲۴٫۹۹ یورو نوشته است. هزینه‌ی معرفی را آموزشگاه تعیین می‌کند. همه‌ی عددها تقریبی‌اند و از شهری به شهر دیگر و از سالی به سال دیگر فرق می‌کنند. بقیه‌ی هزینه‌ها در راهنمای «مراحل و هزینه‌ی گواهینامه‌ی رانندگی در آلمان (کلاس B)» آمده است.
چطور برای آزمون تئوری آماده شویم؟
- قانون پشت هر سوال را بفهم. حفظ کردن جواب‌ها با کمی تغییر در متن سوال از کار می‌افتد.
- اصطلاح‌های کلیدی را به آلمانی بشناس: Vorfahrt (حق تقدم)، Überholen (سبقت)، Abstand (فاصله)، Fußgänger (عابر پیاده).
- قالب آزمون را تمرین کن: ۳۰ سوال، امتیاز ۲ تا ۵، حداکثر ۱۰ امتیاز خطا.
- اول با نمونه سوال‌های رایگان شروع کن و ببین کدام موضوع‌ها را هنوز نمی‌دانی.
در Fahrsi هر سوال متن آلمانی و ترجمه‌ی فارسی دارد و هر جواب توضیح داده شده است. یک آزمون شبیه‌سازی آزمایشی با همان قوانین آزمون واقعی رایگان است.
منابع
- Anlage 7 FeV – Fahrerlaubnisprüfung
- § 16 FeV – Theoretische Prüfung
- § 17 FeV – Praktische Prüfung
- § 18 FeV – Gemeinsame Vorschriften für die theoretische und praktische Prüfung
- § 4 FahrschAusbO – Theoretischer Unterricht
- Anlage 2.8 FahrschAusbO – Zusatzstoff Klasse B
- Anlage 4 FahrschAusbO – Besondere Ausbildungsfahrten
- TÜV NORD – Führerschein machen in Leichter Sprache (Dauer Theorie und Praxis)
- TÜV NORD – Theoretical driving licence test
- TÜV NORD – FAQ driving test
- ACE – Führerscheinkosten
- ADAC – Flüchtlinge: Führerschein umschreiben (Prüfungssprache)
- Bundesregierung – Reform der Fahrschulausbildung (Kabinett)
- Deutscher Bundestag – 1. Lesung Fahrlehrergesetz (Drs. 21/7404)