تبدیل گواهینامه‌ی ایرانی یا افغانستانی به گواهینامه‌ی آلمانی
اگر در ایران یا افغانستان گواهینامه (لایسنس یا جواز رانندگی) گرفته‌ای و حالا در آلمان زندگی می‌کنی، نمی‌توانی برای همیشه با همان گواهینامه رانندگی کنی. باید آن را به گواهینامه‌ی آلمانی تبدیل کنی. به این کار در آلمان «Umschreibung» می‌گویند. این راهنما توضیح می‌دهد چه چیزی لازم است.
ایران و افغانستان در فهرست کشورهای دارای توافق (Anlage 11 FeV) نیستند. یعنی برای تبدیل، هم آزمون تئوری و هم آزمون عملی لازم است، ولی کلاس‌های اجباری آموزشگاه را لازم نیست بگذرانی. گواهینامه‌ی خارجی فقط تا ۶ ماه بعد از ساکن شدن در آلمان اعتبار دارد.
گواهینامه‌ی خارجی تا کی در آلمان معتبر است؟
وقتی محل زندگی اصلی‌ات آلمان شود (یعنی ثبت‌نام آدرس یا Anmeldung)، با گواهینامه‌ی کشوری خارج از اتحادیه‌ی اروپا فقط ۶ ماه دیگر حق رانندگی داری. اداره‌ی گواهینامه این مدت را حداکثر ۶ ماه دیگر تمدید می‌کند، آن هم فقط اگر نشان بدهی که بیشتر از ۱۲ ماه در آلمان نمی‌مانی. برای کسی که برای ماندن آمده، یعنی همان ۶ ماه.
بعد از تمام شدن این مهلت، رانندگی با گواهینامه‌ی ایرانی یا افغانستانی یعنی رانندگی بدون گواهینامه‌ی معتبر، که در آلمان جرم است. برای همین بهتر است کار تبدیل را خیلی زودتر از پایان مهلت شروع کنی.
چه آزمون‌هایی لازم است؟
آلمان با بعضی کشورها توافق دارد که دارندگان گواهینامه‌شان بدون آزمون یا فقط با یک آزمون گواهینامه‌ی آلمانی بگیرند. این کشورها در Anlage 11 آیین‌نامه‌ی گواهینامه (FeV) آمده‌اند. ایران و افغانستان در این فهرست نیستند. پس:
- آزمون تئوری (همان آزمونی که تازه‌کارها می‌دهند) لازم است.Theoretische Prüfung
- آزمون عملی رانندگی هم لازم است.Praktische Prüfung
- کلاس‌های اجباری آموزشگاه (ساعت‌های تئوری و رانندگی‌های ویژه) لازم نیست، چون قانون می‌گوید مقررات آموزش در این حالت اعمال نمی‌شود. ولی برای ثبت‌نام آزمون و ماشین آزمون عملی به یک آموزشگاه (Fahrschule) نیاز داری.Keine Pflichtstunden, aber Anmeldung über eine Fahrschule
مدارک لازم
فهرست دقیق را اداره‌ی گواهینامه‌ی شهر خودت (Fahrerlaubnisbehörde یا Führerscheinstelle) تعیین می‌کند. معمولاً این‌ها را می‌خواهند (مثال: شهر کلن):
- پاسپورت یا کارت شناساییReisepass oder Personalausweis
- یک عکس بیومتریکBiometrisches Passfoto
- اصل گواهینامه‌ی خارجی، که موقع درخواست هنوز معتبر باشدOriginal-Führerschein (gültig)
- ترجمه‌ی آلمانی گواهینامه، از ADAC یا مترجم رسمی سوگندخوردهÜbersetzung (z. B. ADAC oder beeidigter Übersetzer)
- گواهی ثبت آدرس در آلمانMeldebescheinigung
- تست بینایی، مثلاً از عینک‌فروشیSehtest
- گواهی دوره‌ی کمک‌های اولیه (۹ واحد ۴۵ دقیقه‌ای؛ کلن فقط دوره‌ی حضوری را قبول می‌کند)Erste-Hilfe-Kurs (9 UE)
- تأییدیه یا قرارداد آموزشگاه رانندگیBestätigung der Fahrschule
مراحل، قدم به قدم
- ۱. از اداره‌ی گواهینامه‌ی شهرت وقت بگیر (معمولاً آنلاین) و بپرس دقیقاً چه مدارکی لازم است.
- ۲. ترجمه‌ی گواهینامه را سفارش بده؛ گاهی چند هفته طول می‌کشد.
- ۳. تست بینایی و دوره‌ی کمک‌های اولیه را انجام بده.
- ۴. در یک آموزشگاه رانندگی ثبت‌نام کن. اینکه چند جلسه تمرین رانندگی بگیری انتخاب خودت است، ولی بیشتر کسانی که در کشور دیگری رانندگی یاد گرفته‌اند برای آشنایی با قوانین و آزمون عملی آلمان چند جلسه می‌گیرند.
- ۵. آزمون تئوری را نزد TÜV یا DEKRA بده: ۳۰ سوال، حداکثر ۱۰ امتیاز خطا. قانون زمان مشخصی برای آن تعیین نکرده؛ TÜV NORD حدود ۳۰ تا ۴۵ دقیقه می‌نویسد.
- ۶. آزمون عملی را بده.
- ۷. گواهینامه‌ی خارجی‌ات را تحویل بده و گواهینامه‌ی آلمانی را بگیر.
هزینه‌ها
| مورد | مبلغ تقریبی | توضیح |
|---|---|---|
| هزینه‌ی اداره‌ی گواهینامه | ۳۷ تا ۷۵ یورو | بسته به شهر و کلاس؛ کلن با آزمون حدود ۴۴ یورو، هامبورگ ۳۷٫۵۰ تا ۷۴٫۴۰ یورو |
| آزمون تئوری (TÜV/DEKRA) | حدود ۲۲ تا ۲۵ یورو | به‌علاوه‌ی هزینه‌ی معرفی آموزشگاه |
| آزمون عملی (TÜV/DEKRA) | حدود ۱۱۷ تا ۱۳۰ یورو | به‌علاوه‌ی هزینه‌ی معرفی آموزشگاه |
| ترجمه، تست بینایی، کمک‌های اولیه | متغیر | دوره‌ی کمک‌های اولیه معمولاً حدود ۵۰ تا ۶۰ یورو |
| جلسه‌های تمرین در آموزشگاه | اختیاری | هر جلسه‌ی ۴۵ دقیقه‌ای معمولاً ۵۵ تا ۱۰۰ یورو |
همه‌ی عددها تقریبی‌اند و از شهری به شهر دیگر فرق می‌کنند. قبل از شروع، از آموزشگاه رانندگی بپرس هزینه‌ی معرفی به آزمون (Vorstellungsentgelt) چقدر است.
دوره‌ی آزمایشی (Probezeit)
اگر کمتر از ۲ سال است که گواهینامه‌ی خارجی‌ات را داری، گواهینامه‌ی آلمانی را با دوره‌ی آزمایشی می‌گیری. مدتی که از صدور گواهینامه‌ی خارجی گذشته از این ۲ سال کم می‌شود. در دوره‌ی آزمایشی رانندگی با هر مقدار الکل ممنوع است و تخلف‌ها جریمه‌ی سنگین‌تری دارند.
آزمون تئوری را باید به آلمانی یا یکی از زبان‌های مجاز بدهی؛ فارسی و دری فعلاً جزو زبان‌های آزمون نیستند. در Fahrsi سوال‌ها به آلمانی و فارسی‌اند و هر جواب توضیح دارد، تا هم قانون را بفهمی و هم سوال را به آلمانی بشناسی.
منابع
- § 29 FeV – Ausländische Fahrerlaubnisse
- § 31 FeV – Erteilung einer Fahrerlaubnis an Inhaber einer ausländischen Fahrerlaubnis
- Anlage 11 FeV – Staatenliste
- Stadt Köln – Umschreibung einer Fahrerlaubnis aus Drittstaaten
- Hamburg – Führerschein aus Drittstaaten umschreiben
- TÜV NORD – Führerschein machen in Leichter Sprache (Dauer der Theorieprüfung)